لوله آتشخوار (Boiler Tube) نوعی لوله فولادی بدون درز است که برای کار در شرایط دمای بالا، فشار زیاد و محیطهای حرارتی طراحی شده است. این لولهها از فولادهای کربنی یا آلیاژی با کیفیت بالا تولید میشوند و به دلیل مقاومت عالی در برابر حرارت، فشار، اکسیداسیون و تنشهای حرارتی، در دیگهای بخار، بویلرها، مبدلهای حرارتی، سوپرهیترها، اکونومایزرها، نیروگاهها، پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی کاربرد گستردهای دارند.
لوله آتشخوار مانیسمان بدون هیچگونه درز جوش تولید میشود و به دلیل استحکام مکانیکی بالا، تحمل فشار زیاد و مقاومت در برابر شوکهای حرارتی، رایجترین نوع لوله آتشخوار در صنایع نیروگاهی و پالایشگاهی است.
این نوع لوله از فولاد کربنی با کیفیت بالا تولید شده و برای بویلرها، مبدلهای حرارتی و خطوط بخار با دمای متوسط و فشار بالا مورد استفاده قرار میگیرد.
لوله آتشخوار آلیاژی با افزودن عناصر آلیاژی مانند کروم و مولیبدن تولید میشود و برای شرایط دمای بسیار بالا، فشار زیاد و محیطهای خورنده مناسب است. این لولهها در نیروگاهها، پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی کاربرد فراوانی دارند.
استاندارد ASTM A179 مربوط به لولههای فولادی بدون درز با کربن پایین است که برای مبدلهای حرارتی و کندانسورها طراحی شدهاند. این لولهها انتقال حرارت مناسبی داشته و در صنایع نیروگاهی و تجهیزات حرارتی کاربرد گستردهای دارند.
ASTM A192 یکی از مهمترین استانداردهای لوله آتشخوار است که برای دیگهای بخار فشار بالا و تجهیزات تحت فشار استفاده میشود. این لولهها از فولاد کربنی بدون درز تولید شده و مقاومت بسیار خوبی در برابر فشار و حرارت دارند.
استاندارد ASTM A210 شامل لولههای بدون درز فولاد کربنی و کربن-منگنز برای بویلرها و سوپرهیترها است. این استاندارد در صنایع نیروگاهی و تجهیزات تولید بخار کاربرد گستردهای دارد.
ASTM A213 مربوط به لولههای بدون درز فولاد آلیاژی و استنلس استیل است که در بویلرها، سوپرهیترها و مبدلهای حرارتی دمای بالا استفاده میشوند. گریدهای T11، T22، T91 و همچنین TP304 و TP316 از معروفترین گریدهای این استاندارد هستند.
استاندارد ASTM A335 شامل لولههای بدون درز فولاد آلیاژی کروم-مولیبدن است که برای خطوط بخار، بویلرها و تجهیزات دما و فشار بالا طراحی شدهاند. گریدهای P11، P22، P91، P5 و P9 از رایجترین انواع این استاندارد هستند.
یکی از پرمصرفترین گریدهای فولاد کربنی برای بویلرهای فشار بالا و تجهیزات حرارتی.
گرید A1 برای بویلرها، سوپرهیترها و تجهیزات انتقال حرارت با فشار متوسط مورد استفاده قرار میگیرد.
این گرید مقاومت مکانیکی بیشتری نسبت به Grade A1 دارد و در تجهیزات تحت فشار و دمای بالاتر استفاده میشود.
فولاد آلیاژی کروم-مولیبدن مناسب برای خطوط بخار و تجهیزات حرارتی.
دارای مقاومت بالاتر در برابر دما و فشار نسبت به T11 و مناسب برای نیروگاهها و پالایشگاهها.
یکی از پیشرفتهترین فولادهای آلیاژی مقاوم به حرارت که در نیروگاههای سیکل ترکیبی و صنایع انرژی کاربرد فراوانی دارد.
گرید P11 برای خطوط بخار، بویلرها و تجهیزات تحت فشار با دمای بالا استفاده میشود.
دارای مقاومت حرارتی و مکانیکی بالاتر از P11 بوده و در پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی کاربرد گستردهای دارد.
گرید P91 برای سختترین شرایط کاری، فشار بالا و دمای بسیار زیاد طراحی شده و در نیروگاههای مدرن مورد استفاده قرار میگیرد.
لولههای آتشخوار از فولادهای کربنی و آلیاژی مقاوم به حرارت تولید میشوند. رایجترین متریالهای مورد استفاده عبارتاند از:
نکته فنی: موارد بالا در واقع استاندارد و گرید هستند، نه نام آلیاژ. اگر بخواهیم از نظر متالورژی بیان کنیم، این لولهها از فولاد کربنی، فولاد کربن-منگنز و فولادهای کمآلیاژ کروم-مولیبدن ساخته میشوند.
لولههای آتشخوار در قطرها و ضخامتهای مختلف و مطابق استانداردهای ASME B36.10 و ASME B36.19 تولید میشوند.
طولهای متداول عبارتاند از:
همچنین این لولهها در ردههای مختلف از جمله SCH 40، SCH 80، SCH 120 و SCH 160 و سایر ضخامتهای مورد نیاز پروژه تولید و عرضه میشوند.
لولههای آتشخوار در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله:
