شیر فلکه سوزنی (Globe Valve) یکی از پرکاربردترین شیرآلات صنعتی برای تنظیم، کنترل و قطع و وصل جریان سیال است. این شیر به دلیل طراحی خاص دیسک و نشیمنگاه، امکان کنترل دقیق دبی جریان را فراهم میکند و نسبت به شیر فلکه کشویی عملکرد بهتری در تنظیم جریان دارد. علاوه بر این، آببندی مناسب و قابلیت استفاده در فشار و دمای بالا باعث شده است که شیر فلکه سوزنی در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهها، صنایع شیمیایی، خطوط بخار و تأسیسات صنعتی کاربرد گستردهای داشته باشد. البته به دلیل تغییر مسیر جریان در داخل شیر، افت فشار آن نسبت به شیر کشویی بیشتر است.
این شیرها با توجه به نوع پروژه و استاندارد خط لوله، در مدلهای مختلف اتصال تولید میشوند.
شیرهای فلکه سوزنی مطابق استانداردهای ASME و API در کلاسهای مختلف تولید میشوند تا بتوانند در فشارهای متفاوت مورد استفاده قرار گیرند.
در استانداردهای DIN و EN نیز این شیرها با ردههای فشاری زیر عرضه میشوند.
هرچه کلاس یا PN شیر بالاتر باشد، توان تحمل فشار و دمای آن نیز افزایش مییابد.
شیرهای سوزنی از متریالهای مختلفی تولید میشوند تا بتوانند در شرایط کاری گوناگون مورد استفاده قرار گیرند.
فولاد کربنی
فولاد آلیاژی
استنلس استیل
چدن
آلیاژهای ویژه
دیسک مهمترین قطعه کنترلی شیر فلکه سوزنی است و معمولاً از متریالهای زیر تولید میشود.
نشیمنگاه شیر نقش اصلی را در آببندی ایفا میکند و بسته به شرایط کاری از متریالهای مختلف ساخته میشود.
شیرهای فلکه سوزنی مطابق استانداردهای معتبر جهانی طراحی و تولید میشوند.
این شیرها معمولاً در سایزهای ۱/۲ اینچ تا ۲۴ اینچ تولید میشوند و در پروژههای خاص امکان ساخت سایزهای بزرگتر نیز وجود دارد.
برای جلوگیری از نشتی و افزایش طول عمر شیر، از سیستمهای آببندی مختلف استفاده میشود.
انتخاب نوع آببندی به نوع سیال، فشار، دمای کاری و شرایط پروژه بستگی دارد.
این شیرها میتوانند به عملگرهای مختلف مجهز شوند.
پیش از عرضه به بازار، شیرهای فلکه سوزنی تحت آزمونهای مختلف قرار میگیرند تا کیفیت و عملکرد آنها مطابق استانداردهای بینالمللی تأیید شود.
به دلیل قابلیت کنترل دقیق جریان، شیرهای فلکه سوزنی در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند.
شیر فلکه سوزنی به دلیل قابلیت تنظیم دقیق جریان، آببندی مناسب و مقاومت بالا در برابر فشار و دما، یکی از پرکاربردترین شیرآلات صنعتی محسوب میشود. این شیر عملکرد مطمئنی در شرایط کاری سخت دارد و به دلیل طراحی ویژه دیسک و نشیمنگاه، امکان کنترل تدریجی جریان را فراهم میکند. همچنین تنوع در متریال، کلاسهای فشاری و انواع اتصال، باعث شده است که در صنایع مختلف قابل استفاده باشد.
در هنگام انتخاب و خرید شیر فلکه سوزنی باید عواملی مانند نوع سیال، فشار و دمای کاری، سایز، کلاس یا PN، نوع اتصال، متریال بدنه، جنس دیسک، جنس نشیمنگاه، استاندارد ساخت، نوع عملگر، برند تولیدکننده و گواهی تست مواد (MTC) بررسی شود. انتخاب صحیح این مشخصات، علاوه بر افزایش ایمنی و طول عمر تجهیزات، موجب عملکرد بهینه سیستم و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری خواهد شد.
