گسکت (Gasket) یا واشر آببندی، یکی از مهمترین قطعات در سیستمهای لولهکشی صنعتی است که برای ایجاد آببندی بین دو سطح اتصال، بهویژه فلنجها، مورد استفاده قرار میگیرد. این قطعه با پر کردن فضای خالی بین دو سطح، از نشت مایعات، گازها و بخار جلوگیری کرده و عملکرد ایمن و مطمئن سیستم را تضمین میکند. علاوه بر این، گسکتها میتوانند ارتعاشات، تغییرات دما و فشار را نیز تا حدی جذب کنند و از آسیب دیدن تجهیزات جلوگیری نمایند.
گسکت اسپیرال وند از نوار فلزی و مواد پرکننده مانند گرافیت یا PTFE ساخته میشود و یکی از پرکاربردترین گسکتها در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهها به شمار میرود. این نوع گسکت برای فشار و دمای بالا مناسب است.
گسکت RTJ از فلزات مختلف ساخته شده و برای فلنجهای RTJ در خطوط فشار بسیار بالا استفاده میشود. این گسکتها بیشترین کاربرد را در صنایع حفاری، پالایشگاهها و خطوط انتقال نفت و گاز دارند.
گسکت لاستیکی از موادی مانند EPDM، NBR، Neoprene و Silicone تولید میشود و در خطوط آب، فاضلاب، سیستمهای تهویه، صنایع غذایی و تأسیسات ساختمانی کاربرد دارد.
گسکت PTFE مقاومت بسیار بالایی در برابر مواد شیمیایی و اسیدها دارد و در صنایع شیمیایی، دارویی و غذایی مورد استفاده قرار میگیرد.
این نوع گسکت از گرافیت خالص یا تقویتشده تولید میشود و برای دماهای بالا، بخار و سیالات خورنده مناسب است.
گسکتهای بدون آزبست جایگزین مناسبی برای گسکتهای آزبستی قدیمی هستند و به دلیل ایمنی بیشتر، امروزه در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارند.
گسکتهای فلزی از استیل، فولاد آلیاژی، مونل، اینکونل یا سایر آلیاژها ساخته میشوند و در فشار و دمای بسیار بالا مورد استفاده قرار میگیرند.
گسکتها معمولاً بر اساس کلاس فلنج انتخاب میشوند و رایجترین کلاسهای آن عبارتاند از:
در استانداردهای DIN و EN نیز گسکتها برای فلنجهای PN10، PN16، PN25، PN40، PN63، PN100 و بالاتر تولید میشوند.
گسکتها از متریالهای مختلفی تولید میشوند که هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند.
گسکتهای صنعتی مطابق استانداردهای بینالمللی زیر تولید میشوند:
گسکتها معمولاً از ۱/۲ اینچ تا ۶۰ اینچ و حتی بزرگتر تولید میشوند و باید با سایز فلنج مطابقت داشته باشند.
فشار و دمای قابل تحمل گسکتها به جنس آن بستگی دارد.
به عنوان مثال:
گسکتها با روشهای مختلفی تولید میشوند، از جمله:
گسکتها در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله:
استفاده از گسکتها باعث آببندی مطمئن اتصالات، جلوگیری از نشت سیالات، افزایش ایمنی سیستم، کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری، جذب ارتعاشات، جبران ناهمواری سطوح و افزایش طول عمر تجهیزات میشود. همچنین انتخاب صحیح این کالا میتواند راندمان سیستم را افزایش داده و از توقفهای ناخواسته خطوط تولید جلوگیری کند.
برای انتخاب گسکتها مناسب باید عوامل زیر بررسی شوند:
برای اطمینان از عملکرد صحیح گسکتها، آزمونهای مختلفی انجام میشود که مهمترین آنها عبارتاند از:
هنگام خرید گسکتهای باید به نوع سیال، فشار و دمای کاری، استاندارد ساخت، جنس گسکتها، نوع فلنج، کلاس فشاری، سایز، برند تولیدکننده و گواهیهای فنی محصول توجه کرد. انتخاب گسکت مناسب، نقش مهمی در جلوگیری از نشتی، افزایش ایمنی و کاهش هزینههای نگهداری سیستم دارد.
